Skip navigation Menu

Zoek de ziel van de student

Ruim een jaar in de ban van corona! Er is voldoende over gezegd en geschreven over wat dit met een samenleving doet. Met name jongeren worden geraakt door een digitaal leven. Ze komen in een isolement. Daarom zijn de ministers Van Engelshoven en Slob gekomen met een nationaal onderwijsplan. Zij geven daarin niet alleen aan wat de extra financiële investering is die zij willen plegen (8,5 miljard!), maar ook wat, volgens hen, de mentale problematiek is als gevolg van het coronatijdperk. De ministers horen, net als wij, de verhalen van wanhoop en eenzaamheid onder jongeren. Zij constateren dat veel studenten concentratieproblemen hebben, geïsoleerd raken, minder zelfvertrouwen hebben en dat er soms sprake is van vereenzaming. Deze problemen hebben vervolgens weer een negatief effect op de studievoortgang. De persoonsvormende en socialiserende facetten van het leven die juist in de school- en studententijd zo belangrijk zijn, worden door corona gemist. Daardoor ontstaan gevoelens van impasse, onvrede, eenzaamheid en somberheid.

Geen student meer

Zomaar wat uitspraken van studenten die ik hoor: ‘Ik voel me geen student meer. Ja, ik volg lessen, online, maar je hebt ook medestudenten nodig om mee te sparren. Na al die maanden in meetings ben ik dat zat. Ik wil nieuwe mensen ontmoeten, de kroeg in, sociale interactie.’ ‘Ik slijt mijn dagen in mijn eentje. Bijna iedereen die ik spreek, zegt zich serieus eenzaam te voelen en depressieve klachten te ontwikkelen. Ik gaf mijn leven altijd een 8 of 9, voor het eerst zit ik op een 4.’ ‘Voor corona had ik een baan in een kledingzaak en een callcenter, een relatie en pakte ik regelmatig terrasjes met vriendinnen. Nu voel ik me eenzaam en zak ik steeds meer af. Ik zie het nut niet meer in van ’s morgens opstaan.’

“Ik gaf mijn leven altijd een 8 of 9, maar nu een 4.”

We worden overspoeld met dit soort verhalen en zinnetjes. Corona versterkt wat al aan onvrede en onzekerheid bestaat onder jongeren. Dat is namelijk het perfecte plaatje. Daarin gaat het onder andere om mooi, succesvol, gezond en leuk zijn. Verre reizen maken, plezier hebben, een (grote) vriendengroep om je heen. De toekomst maakt daar ook onderdeel van uit: de beste studie kiezen, een goede baan en carrière hebben, later zelf een huis kunnen kopen, een relatie onderhouden en een gezin stichten. In een studie in Psyche en Brein (2020) wordt geconcludeerd dat het familiale, sociale, economische en spirituele milieu waarin jongeren vandaag leven, de laatste tientallen jaren sneller is geëvolueerd dan in de hele geschiedenis van de mensheid samen.

Dus ja, een moeilijke tijd voor jongeren. Ze leefden misschien vóór corona in de context leefden van reclame-gestuurde media die voortdurend de boodschap gaven dat er voor elk verlangen een antwoord is. En dan blijkt er ineens een andere werkelijkheid te zijn die niet zomaar op te lossen is.

Spirituele Alzheimer

Het onderwijsplan van het ministerie voorziet in materiële compensatie van opgelopen studievertraging maar ik denk dat de immateriële schade vele malen groter is. Ik zie trouwens steeds vaker gebeuren dat er een materiële oplossing gezocht wordt voor immateriële nood. Ik noem dat symptoombestrijding. We zijn namelijk essentiële zielsdingen kwijtgeraakt. Dat wat Paus Franciscus spirituele Alzheimer noemt. Heel veel van wat te maken heeft met zingeving en Jezus willen volgen, is vervangen door uiterlijkheden en oordelen van anderen. Daarom is nu investeren in de andere aspecten van de persoonlijke ontwikkeling nodig. Om de achterstanden in te halen die op sociaal-emotioneel terrein zijn opgelopen. Om moedeloosheid en somberheid te keren. Om existentiële leegte te vullen met antwoorden op zingevingsvragen. Om daarnaast ook heel veel plezier te hebben met medestudenten en betrokken docenten. Even ademhalen, even wegblijven bij lamlendigheid en verveling, even onder de druk van het perfecte plaatje uitkomen en de tijd nemen voor de dingen die er echt toe doen.

We moeten jongeren een plek bieden waar zij met het hart leren kijken en waar ruimte is voor echte ontmoeting. Waar het veilig toeven is. Waar zij ook iets van Gods onvoorwaardelijke liefde ervaren. Een plek ook waar mogelijke wonden verzorgd kunnen worden in plaats van aangebracht. Jongeren hoop geven in plaats van de wanhoop voeden. Ervoor zorgen dat zij gezien worden, in plaats van genegeerd.

Zodat zij weer durven hopen, zodat zij kunnen worden.

Dit opiniestuk van Els van Dijk, directeur van de EH, verscheen op 16 april 2021 in het Nederlands Dagblad.

Whatsapp Instagram
Wij gebruiken cookies. Dit doen we om onze site persoonlijker, gebruiksvriendelijker te maken en gepersonaliseerde aanbiedingen te tonen, onder andere door analyse van uw bezoekersgedrag. Zo kunnen we u ook buiten deze website relevante aanbiedingen doen. Wanneer u op 'Ok, sluiten' klikt of de website blijft gebruiken accepteert u onze cookies. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookie-voorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren