Skip navigation Menu

Hoopvol leven

Papa?
Hebben de sterren ook een vader?
Om zo mooi te kunnen stralen
moet iemand ze toch verteld hebben dat ze SCHITTEREND zijn?

En voor wie dansen de golven eigenlijk?
Wie zegt tegen de zee
stil maar
rustig maar
ga maar liggen
ga maar slapen

En de wind zal toch ook een vader hebben
die met OPEN ARMEN
op haar staat te wachten,
anders zou ze niet zo’n haast hebben
Wie troost de wolken als ze moeten huilen?

Ik kan me niet VOORSTELLEN dat
de sterren zouden stralen
de golven zouden dansen
de zee zou gaan liggen en
de wolken niet meer zouden huilen
als er geen vader was die van ze hield
zoals mijn Vader van mij

De hemel vertelt het iedere dag,
de hemel zegt het iedere nacht,
in een heel eigen taal. Het is geen
gewone taal, geen taal met woorden.
Het is een taal zonder geluid.
Toch gaat het bericht de hele aarde over,
het gaat de hele wereld rond.

Wat een prachtige woorden die zomaar uit Psalm 19 weglopen. Ze zijn een paar jaar geleden aan het einde van het Basisjaar opgeschreven door een paar studenten en ik vind ze indrukwekkend. Daarom heb ik ze bewaard. Er spreekt zoveel vertrouwen uit, maar ook zoveel ontzag voor God, voor de Schepper van hun leven en van deze prachtige wereld.

De hemel vertelt Gods eer, hun gewelf verkondigt het werk van Zijn handen. Prachtige woorden uit Psalm 19. Misschien heb jij in de achterliggende periode ook extra tijd en gelegenheid gehad om onder indruk te raken van Gods schepping. Sowieso kijk je anders en zie je meer als je een poosje vrij bent van verplichtingen. Dat is het mooie van vakantie. Niks te doen te hebben en daar de hele dag de tijd voor hebben.

Ik bracht een aantal weken door op een prachtige plek waar het ’s nachts nog echt donker is. In heldere nachten zie je dan een indrukwekkende sterrenhemel. En dan kan het zomaar zijn dat een lied, een Psalm je te binnen schiet.

Van een Amerikaans astronoom leer ik dat het totale aantal sterren in het universum groter is dan alle zandkorrels op alle stranden van de planeet aarde! Hoe overweldigend is dat!

Over die zandkorrels lees ik dan ook weer iets bijzonders in Psalm 139. Daar staat iets geschreven over de kostbare gedachten van God over ons, die als je ze zou tellen, talrijker zijn dan de korrels zand. Ik vind het toch zo indrukwekkend allemaal!

Je zou kunnen zeggen dat dit genoeg moet zijn om je als klein, nietig mensje, toe te vertrouwen aan deze almachtige God. Dat het ook genoeg moet zijn om vol moed aan dit nieuwe cursusjaar te beginnen. Of is het niet zó eenvoudig?

De praktijk van het leven is zo weerbarstig. Er zijn ook dagen en misschien wel periodes dat het leven pijn doet, dat andere gedachten en gevoelens zich aan je opdringen én dat je dan misschien zelfs niet zo goed weet hoe je de diverse aspecten van je bestaan bij elkaar moet krijgen. Wat zal de dag van morgen brengen? Zal je je baan behouden? Zal de kanker terugkomen, zal je huwelijk ooit beter worden? Zal je weer gepest worden?

Jongeren zijn in vergelijking met hun ‘soortgenoten’ in de jaren vijftig van de vorige eeuw steeds banger geworden. De maximale vrijheid die je nu als individu krijgt, het belang van te moeten slagen in dit leven weerklinkt eindeloos en wordt vaak als bedreigend ervaren. Ik zie paniek omdat jongeren overweldigd worden door alles om hen heen, angst, omdat ze het gevoel hebben dat ze de wereld niet doorzien, angst om buiten de boot te vallen. De existentiële angst ook dat ze niet zullen voldoen aan de torenhoge verwachtingen van anderen. En ondertussen planten sociale media allerlei zaadjes van minderwaardigheidsgevoelens, hoef je Instagram of Facebook maar te openen of je ziet een barrage aan filmpjes over paniekaanvallen en angsten.

Finsta en rinsta

Dat dit allemaal wat ongemakkelijk en ingewikkeld is, zie je ook in het verdere gebruik van sociale media. Ongeveer een kwart van deelnemers aan sociale media hebben meerdere Instagramaccounts om de verschillende aspecten van hun bestaan te scheiden. Zij spreken over ‘rinsta’ en ‘finsta’, oftewel real instagram en fake instagram. Op het openbare ‘real’ instagram profiel delen jongeren een selectie van de mooiste plaatjes en belevingen, terwijl het afgeschermde ‘fake’ profiel dient voor de onopgepoetste posts. Daar komen de berichten voorbij dat het slecht gaat met iemand en gevoelige onderwerpen als drugsgebruik en suïcidaliteit.

Hoopvol leven

In de Psalmen kom ik die scheiding tussen verschillende levenssferen niét tegen. Ja, natuurlijk wel dat je kunt verzinken in een toestand zoals Psalm 130 die beschrijft, namelijk dat de bodem onder je leven is weggevallen. ‘Uit de diepte roep ik U, Heer, mijn God!’  

De pijn van het leven is niet iets wat een beetje vervelend is, wat je moet verzwijgen of in een apart hokje stoppen. Het is ook niet een puzzel die je moet verklaren. Je moet de negatieve aspecten van de realiteit onder ogen zien, onderkennen en niet verdringen.

Nee, het begint ermee dat je het lijden in dit leven, de pijn en de teleurstelling die je ervaart, onder ogen ziet en er doorheen gaat. Je moet het niet weglachen of verdringen of er iets anders wat je bijvoorbeeld een kick geeft tegenover stellen. Ook niet wegvluchten in goedkope en slimme antwoorden.

Psalm 130 laat een andere route zien. De Psalm begint bij de diepte, bij de pijn. Het begint met de schreeuw tot God. Met het onomwonden, openlijk en hartstochtelijk voor God neerleggen wat dwars ligt. De Bijbel kent geen snelle oplossingen voor de pijn van het leven en het is ook geen handboek voor positief denken. Nee, het lijden wordt omhoog gehouden, verkondigd en in gebed gebracht. Als je dat niet doet, loop je het gevaar om cynisch of somber te worden. Het evangelie biedt juist een heel andere kijk op het lijden: in het lijden trekken we de diepte binnen.

Het tweede dat je in de Psalm ziet, is dat het lijden wordt ondergedompeld in God. God wordt serieus genomen als iemand die met ons begaan is. God is niet onverschillig. Zijn hele wezen is ontferming. Daarom staat het er ook zo mooi opgeschreven: ‘Ik bid tot God en wacht op wat Hij gaat zeggen en doen.’ God zoekt de gewonden, verminkten, de mensen die dwalen, die opstandig zijn, en ook hen die verward zijn. In je paniek kan je het misschien uitroepen: wat kan ik er nog aan doen? Het antwoord is: ja, je kunt er iets aan doen. Je kunt een wachter zijn. Dat lukt alleen als je zeker bent van God en weet dat Hij hoop en perspectief biedt. Daar komt Psalm 130 dan ook op uit en dat mag de toonzetting zijn van jouw persoonlijke leven en van dit nieuwe cursusjaar. Het hopen is gebaseerd op de overtuiging dat God actief betrokken is op je leven en dat Hij krachtig aan het werk is om de verlossing te realiseren. Hoe diep je ook zit, je bent nooit buiten het bereik van God.

Maar hoe gaat dat werken dan?

Twee woorden vormen het hart van de Psalm: Wachten en uitzien. Wachten en hopen.

Hopen is iets anders dan niets doen. Het is geen fatalistische berusting. Ook niet kunstmatige blijdschap de lucht in steken of de schone schijn ophouden.

Het is je taken en verantwoordelijkheid nemen in het vertrouwen dat God er zin aan geeft en dat Hij voor de afronding zorgt. Gods weg met ons is een weg van uitredding en verlossing. Daar is Hij op uit. Psalm 130 nodigt je uit om je hoop niet te baseren op iets wat ná het verdwijnen van je pijn, je teleurstellingen en je verdriet komt opdagen, maar op de feitelijke aanwezigheid van Gods genezende Geestkracht te midden van alles wat je doormaakt.

Hoop betekent altijd klaar staan voor datgene wat nog niet geboren is, zonder wanhopig te worden als er geen geboorte in ons leven plaats vindt.    

Daarom is het thema voor dit cursusjaar ‘hoopvol leven’. We zien ernaar uit dat al onze studenten zullen ontdekken dat de hoop is als een nachtelijke hemel. Er is geen plekje zo donker of het oog, dat er enige tijd op gericht blijft, ontdekt tenslotte een ster.

Door: Els van Dijk, directeur van de EH

Een artikel voor het Reformatorisch Dagblad naar aanleiding van de openingtoespraak van het 45e Basisjaar.

Bekijk hier de openingstoespraak:

Whatsapp Instagram Nieuwsbrief
Wij gebruiken cookies. Dit doen we om onze site persoonlijker, gebruiksvriendelijker te maken en gepersonaliseerde aanbiedingen te tonen, onder andere door analyse van uw bezoekersgedrag. Zo kunnen we u ook buiten deze website relevante aanbiedingen doen. Wanneer u op 'Ok, sluiten' klikt of de website blijft gebruiken accepteert u onze cookies. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookie-voorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren